پوشش مخزن کود مایع؛ کاهش آمونیاک و بو و حفظ ازت کود

کود مایع دامی (مخلوط مدفوع، ادرار و آب شست‌وشو) سرشار از ازت آمونیومی است؛ همان ازتی که کشاورز برایش پول اوره می‌دهد. اما وقتی کود در مخزن یا لاگون روباز نگهداری شود، بخش قابل‌توجهی از این ازت به شکل آمونیاک به هوا می‌رود. نتیجه: بوی آزاردهنده برای همسایه‌ها، آلودگی هوا و کودی که ارزش کمتری دارد.

پژوهش‌های اروپایی چه می‌گویند؟

• دانمارک: Sommer و همکاران (۱۹۹۳) در مجله‌ی Journal of Agricultural Science نشان دادند که پوشاندن سطح کود گاوی و خوکی در دوره‌ی نگهداری، تبخیر آمونیاک را به‌شدت کاهش می‌دهد و اثر پوشش‌های مختلف یکسان نیست.
• فرانسه: Portejoie و همکاران (۲۰۰۳) سازوکار این کاهش را بررسی کردند: پوشش، تماس هوا و باد با سطح کود را قطع می‌کند و لایه‌ی هوای زیر پوشش از آمونیاک اشباع می‌شود و دیگر آمونیاک بیشتری بیرون نمی‌آید.
• اتریش: Amon و همکاران (۲۰۰۶) پوشش‌های مختلف را از نظر آمونیاک و گازهای گلخانه‌ای مقایسه کردند و نشان دادند که انتخاب پوشش روی متان و اکسید نیتروز هم اثر دارد.

سند BREF اتحادیه‌ی اروپا برای دامداری‌های بزرگ هم پوشاندن مخازن کود را از «بهترین فناوری‌های موجود» می‌داند.

انواع پوشش

عکس: Fons Heijnsbroek — CC BY-SA 3.0، ویکی‌مدیا کامنز

ورق شناور؛ مناسب لاگون‌های موجود

برای لاگون خاکیِ عایق‌شده، ساده‌ترین روش پوشش شناور ژئوممبران است: ورق HDPE یا LLDPE روی سطح کود قرار می‌گیرد و لبه‌ها در ترانشه‌ی بالای دیواره مهار می‌شوند. سه نکته‌ی کلیدی دارد:

1. آب باران روی ورق جمع می‌شود و باید با پمپ کوچک یا ناودانی بیرون رانده شود.
2. گاز زیر ورق باید راه خروج کنترل‌شده داشته باشد یا جمع‌آوری شود.
3. وزنه یا لوله‌ی پر از شن ورق را در برابر باد نگه می‌دارد.

ارزش اقتصادی

ازتی که در کود باقی می‌ماند، مستقیم جای کود شیمیایی را می‌گیرد. علاوه بر آن، شکایت همسایه‌ها و مشکل مجوز زیست‌محیطی کمتر می‌شود. اگر بخواهید گاز را هم جمع کنید، گام بعدی بیوگاز در مزرعه است.

جمع‌بندی

اول لاگون را از زیر عایق کنید (عایق‌سازی لاگون کود دامی)، بعد سطح آن را بپوشانید. هر دو کار با ورق ژئوممبران انجام می‌شود و هر دو کود باارزش‌تر و محیط سالم‌تر به شما برمی‌گرداند.