ایمنی و تنوع زیستی در استخرهای کشاورزی ژئوممبرانی

هر سال خبرهای تلخی از غرق شدن کودکان، کارگران و دام در استخرهای کشاورزی منتشر می‌شود. استخری که با ورق ژئوممبران عایق شده، آب را عالی نگه می‌دارد؛ اما دیواره‌ی صاف و لغزنده‌اش خروج از آب را تقریباً ناممکن می‌کند. ایمنی باید از روز اول جزء طراحی باشد.

خطرها

• انسان: کودکان، شناگران و کارگرانی که برای تعمیر وارد استخر می‌شوند.
• دام: گوسفند و گاوی که برای نوشیدن آب به لبه می‌رود.
• حیات وحش: خزندگان، دوزیستان، پستانداران کوچک و پرندگانی که در آب می‌افتند و بیرون نمی‌آیند. لاشه‌ی آن‌ها کیفیت آب را هم خراب می‌کند.

الزامات حداقلی ایمنی

1. حصار دور تا دور استخر با در قفل‌دار.
2. تابلوی هشدار «خطر غرق شدن – شنا ممنوع».
3. رمپ یا نردبان خروج: نوارهای زبر (طناب، توری پلاستیکی یا ورق آج‌دار) از لبه تا کف، در چند نقطه.
4. حلقه‌ی نجات با طناب آویزان روی حصار.
5. هرگز تنها وارد استخر نشوید؛ برای کار داخل استخر طناب ایمنی ببندید.

استخر به‌عنوان زیستگاه

پژوهش‌های اسپانیا نشان داده‌اند که استخرهای آبیاری، اگر درست طراحی شوند، می‌توانند به زیستگاه ارزشمندی تبدیل شوند. Sánchez-Zapata و همکاران (۲۰۰۵) در جنوب شرق اسپانیا پرندگان آبزی زادآور را در استخرهای آبیاری بررسی کردند و نشان دادند که ویژگی‌هایی مثل پوشش گیاهی حاشیه و شیب‌های ملایم‌تر حضور پرندگان را افزایش می‌دهد. آن‌ها توصیه‌هایی برای طراحی تأسیسات آبیاری با در نظر گرفتن حیات وحش ارائه کردند. Sebastián-González و همکاران (۲۰۱۵) هم نشان دادند که پرندگان دریایی تالاب‌های حفاظت‌شده از استخرهای آبیاری به‌عنوان محل تغذیه استفاده می‌کنند.

مرور Céréghino و همکاران (۲۰۱۴) در مجله‌ی Hydrobiologia یادآوری می‌کند که آبگیرهای کوچک، با وجود اندازه‌ی کوچکشان، سهم بزرگی در تنوع زیستی آب شیرین دارند.

عکس: Basotxerri — CC BY-SA 4.0، ویکی‌مدیا کامنز

طراحی دوستدار طبیعت بدون آسیب به ورق

• یک ضلع با شیب ملایم و پوشیده از خاک یا سنگ‌ریزه روی ورق (با ژئوتکستایل محافظ) که هم راه خروج است و هم ورق را از آفتاب حفظ می‌کند.
• گیاهان حاشیه بیرون از لبه‌ی ورق، نه روی آن؛ ریشه‌ها ممکن است به ورق آسیب بزنند.
• سکوی شناور کوچک برای استراحت پرندگان.
• در استخرهایی که برای ماهی یا آبیاری قطره‌ای حساس‌اند، پرندگان را با تور کنترل کنید.

جمع‌بندی

یک استخر ایمن چند ده متر توری، چند رمپ و یک حصار بیشتر هزینه ندارد. در مقایسه با جان یک انسان، این هزینه ناچیز است. اگر کمی فراتر بروید، استخر شما می‌تواند به زیستگاهی برای پرندگان هم تبدیل شود؛ همان چیزی که تجربه‌ی استخرهای اسپانیا نشان می‌دهد.