تصاویر ماهواره‌ای رایگان برای کشاورز؛ مزرعه‌تان را از فضا ببینید

ماهواره‌های سنتینل-۲ اتحادیه‌ی اروپا هر چند روز یک بار از تقریباً همه‌ی زمین‌های کشاورزی دنیا، از جمله مزرعه‌ی شما، عکس می‌گیرند و این تصاویر رایگان در دسترس همه است. کافی است بدانیم چطور بخوانیمشان.

NDVI به زبان ساده

گیاه سالم نور قرمز را برای فتوسنتز جذب می‌کند و نور مادون‌قرمز نزدیک را به‌شدت بازمی‌تاباند. شاخص NDVI از مقایسه‌ی همین دو نور به دست می‌آید و عددی بین منفی یک تا مثبت یک است:

• نزدیک ۰٫۷ و بالاتر: پوشش گیاهی متراکم و سالم؛
• حدود ۰٫۲ تا ۰٫۴: گیاه کم‌پشت یا تحت تنش؛
• نزدیک صفر: خاک لخت.

راهنماهای ترویجی دانشگاه داکوتای جنوبی توضیح می‌دهند که از همین نقشه می‌شود برای پایش سلامت محصول، تشخیص تنش خشکی، پیدا کردن بیماری و حتی تصمیم درباره‌ی کوددهی و آبیاری استفاده کرد.

چه چیزهایی را می‌شود دید؟

1. ناهمگنی مزرعه: نواری که همیشه زردتر است؛ معمولاً خاک سبک، شوری یا مشکل آبیاری.
2. خطای آبیاری: انتهای لوله‌های قطره‌ای یا گوشه‌هایی که آب به آن‌ها نمی‌رسد، در نقشه کم‌رنگ‌اند.
3. روند فصل: مقایسه‌ی هفته‌به‌هفته نشان می‌دهد کدام بخش عقب افتاده.
4. مقایسه با سال قبل: همان مزرعه در همان تاریخ.

شروع رایگان، قدم‌به‌قدم

1. وارد Copernicus Browser (سایت رسمی برنامه‌ی کوپرنیکوس) شوید.
2. مزرعه‌تان را روی نقشه پیدا کنید (مختصات را از گوشی بگیرید).
3. ماهواره‌ی Sentinel-2 و لایه‌ی NDVI را انتخاب کنید.
4. تاریخ‌هایی را انتخاب کنید که ابر کم است.
5. برای کار جدی‌تر، نرم‌افزار رایگان QGIS و افزونه‌هایی مثل Cropix مرز مزرعه را می‌گیرند، تصاویر را خودکار دانلود می‌کنند و شاخص‌ها و گزارش را می‌سازند؛ بدون هیچ هزینه‌ای.

محدودیت‌ها

• ابر: در روزهای ابری تصویر قابل استفاده نیست؛ در بیشتر مناطق ایران خوشبختانه روزهای صاف زیاد است.
• وضوح ۱۰ متر: برای قطعه‌های کوچک کافی نیست.
• NDVI علت را نمی‌گوید: فقط می‌گوید «اینجا فرق دارد». باید سر زمین بروید و ببینید چرا: آب؟ آفت؟ شوری؟

جمع‌بندی

تصویر ماهواره‌ای، چشم سومی است که هر چند روز یک بار کل مزرعه را از بالا می‌بیند. ارزان‌ترین ابزار کشاورزی دقیق است و شروعش فقط چند دقیقه وقت می‌خواهد. مقاله‌ی کشاورزی دقیق را هم برای گام‌های بعدی ببینید.